Cursus: Van Prehistorie naar historie, Bussum

Wie zo’n tienduizend jaar geleden over deze planeet had gewandeld, zou mensen hebben ontmoet die leefden als jagers en verzamelaars. Ze gebruikten stenen instrumenten, zwierven van winter- naar zomerkampen en hadden een levenswijze die wij als primitief ervaren. Hier en daar bestond enige monumentale architectuur, zoals in Göbekli Tepe in oostelijk Turkije, maar dat was een uitzondering.

In de volgende eeuwen volgde de zogeheten neolithisering: het ontwikkelen van de landbouw, de vestiging op vaste verblijfplaatsen en de grootschalige toepassing van aardewerk. Vervolgens de toepassing van metalen als goud en koper. Handelsnetwerken ontstaan. En dan ineens is er, zo rond 3000 v.Chr., de creatieve uitbarsting van het ontstaan van de steden, van het schrift, van de literatuur, en van de eerste wereldrijken.

Men noemt dit proces van culturele “eerstes” wel the rise of civilization. In de zin dat beschaving altijd meer ideaal dan praktijk is, is dat misschien een verkeerde naam, maar dat er iets bijzonders gebeurde, staat vast.

Deze cursus gaat over avonturiers en archeologen, over het onderkennen van de problemen, over de oosterse wereld en, zo nu en dan, ook over de ontwikkelingen in West-Europa. En behandelt ook enkele doodlopende wegen, want de uitkomst heeft zeker niet van tevoren vastgestaan.